Περιγραφή
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Είναι ένα αληθινό, μικρό μυθιστόρημα που βασίζεται σε μια έκπληξη: την ανακάλυψη αυτών των είκοσι τριών γραμμάτων που απευθύνονται σε μια κυρία (και τριών ακόμα με αποδέκτη τον σύζυγό της) για την οποία δεν γνωρίζαμε το παραμικρό, και αποκαλύπτεται ότι υπήρξε γειτόνισσα του Μαρσέλ Προυστ στο τρίτο πάτωμα του κτιρίου στη λεωφόρο Ωσμάν 102. Ήταν η κυρία Γουίλιαμς, σύζυγος ενός Αμερικανού οδοντίατρου, του δόκτορος Τσαρλς Ντ. Γουίλιαμς, ο οποίος ασκούσε το επάγγελμά του δυο ορόφους πάνω από τον ημιώροφο, δηλαδή πάνω από το κεφάλι του φτωχού Μαρσέλ, και στο γεγονός αυτό οφείλονται πολλά από τα δράματα που βίωσε αυτός ο φοβικός του θορύβου.
Ελάχιστα γνωρίζουμε γι’ αυτήν. Γεννήθηκε το 1885 ως Μαρί Παλλύ, παντρεύτηκε αρχικά το 1903 κάποιον Πωλ Έμλερ, υπάλληλο μιας εταιρείας ναυτιλιακών ασφαλειών, και το 1904 απόκτησε από αυτόν ένα γιό, τον οποίο γνώρισε ο Προυστ. Χώρισε τον Ιούλιο του 1908, έτος κατά το οποίο εγκαταστάθηκε στη λεωφόρο Ωσμάν. Ο οδοντίατρος είναι ο δεύτερος άνδρας της, όχι όμως και ο τελευταίος. Όπως παρουσιάζεται σ’ εμάς μέσα από τα γράμματα του Προυστ, μοιάζει με ηρωίδα ενός μυθιστορήματος του Μωπασσάν, ας πούμε του γνωστού «Η καρδιά μας».1 Κατά τ’ άλλα, γνωρίζουμε ότι η κυρία Στράους, η οποία ενέπνευσε αυτό το μυθιστόρημα, υπήρξε φίλη αυτής της κυρίας και του Προυστ και εκείνη της έμοιαζε κατά ένα παράξενο τρόπο, όπως έμοιαζε και στη Λωρ Χέιμαν (λες και ο Προυστ επαλήθευε στον εαυτό του τη θεωρία κατά την οποία ένας άνδρας αγαπά τον ίδιο πάντα τύπο γυναίκας)
Ξέρουμε τι είπε η Σελέστ Αλμπαρέ γι’ αυτό το ζευγάρι: Στο πάνω πάτωμα βρισκόταν «ο εξαίρετος Γουίλιαμς, ο Αμερικανός οδοντίατρος… Ο Γουίλιαμς ήταν λάτρης των σπορ, που έφευγε κάθε Σάββατο με τον σωφέρ του για να πάνε να παίξουν γκολφ. Είχε παντρευτεί μια καλλιτέχνιδα, πολύ εκλεπτυσμένη και πολύ παρφουμαρισμένη, που θαύμαζε απεριόριστα τον κύριο Προυστ και του το είχε γράψει. Θυμάμαι ότι εκείνη έπαιζε άρπα. Το διαμέρισμά της βρισκόταν στο τρίτο πάτωμα, πάνω από το ιατρείο του συζύγου της. Ο κύριος Προυστ εκτιμούσε ότι αποτελούσαν ένα «αταίριαστο» ζευγάρι. Δεν νομίζω να είχε γνωρίσει την κυρία Γουίλιαμς, είχαν όμως αλληλογραφία και γνωρίζω ότι του άρεσε αρκετά το αιχμηρό ύφος με το οποίο εκφραζόταν στα γράμματά της».
Ένα επιστολικό μυθιστόρημα, στο οποίο οι δυο επιστολογράφοι ανταγωνίζονται με το στυλ τους. «Με την χάρη της γενναιοδωρίας, ή με ένα παιχνίδι αντανακλάσεων, δανείζετε στα γράμματά μου κάποια από τα προσόντα που διαθέτουν τα δικά σας».
